Verantwoorde TV programma's per leeftijd

In dit artikel vind je een overzicht van zorgvuldig geselecteerde Nederlandse tv-programma’s per leeftijdsgroep. Programma’s die rust brengen in plaats van overprikkelen, en die bijdragen aan educatie, emotionele ontwikkeling en begrip van de wereld.

Geen snelle montage, geen schreeuwerige kleuren of constante aandachtstrekkers - maar verhalen met tempo, taal en inhoud die passen bij het kinderbrein. Tv is hier geen oppas, maar een bewuste keuze binnen verantwoorde schermtijd.

In zijn algemeenheid kan je op het volgende letten bij het kiezen van een programma: 

• Kleuren: natuurlijk, niet neon of heel erg fel. 

• Beeld: scènes duren minimaal 4 seconden.

• Gesprekken: figuren praten met elkaar, niet tegen de kijker.

• Taalgebruik: duidelijke en begrijpelijke taal.

• Muziek: op de achtergrond, niet dwars door gesprekken heen.

De meeste kindvriendelijke programma’s zijn te zien op NPO Start (gratis) of YouTube.

Peuters (2 - 4 jaar)

Rustige beelden, herhaling en eenvoudige taal zijn belangrijk in deze fase.

Aanraders:

• Teletubbies: herhaling, kleur en beweging stimuleren de zintuigen. Te zien op Netflix, NPO Start en YouTube. 

• Tik Tak: liedjes, ritme en voorspelbare bewegingen. Goed voor visuele en muzikale ontwikkeling. Te zien op NPO start en YouTube.

• Nijntje: leren over vormen, kleuren en cijfers. Te zien op Netflix.

• Het Zandkasteel: sociaal-emotionele thema’s en taalontwikkeling. Te zien op NPO Start

• Natuurbeelden: een simpele presentatie van rustige natuurbeelden op YouTube. 

Samen doen: zing mee, benoem kleuren en emoties, en herhaal woorden die je kind hoort.

Kleuters (4 - 6 jaar)

Kinderen leren sociaal gedrag, probleemoplossing en taal.

Aanraders:

• Sesamstraat: woordenschat, sociale omgang en emoties. Te zien op NPO Start en YouTube. 

• Kikker: verhalen over vriendschap en gevoelens. Te zien op Netflix.

• Beestenbrigade: boswachter Tim helpt dieren samen met kleuters. Te zien op NPO Start .

Samen doen: bespreek wat de personages doen en voelen. Laat je kind voorspellen wat er gaat gebeuren.

Schoolkinderen (7 - 9 jaar)

Nieuwsgierigheid en kennis staan centraal. Kinderen willen begrijpen hoe dingen werken.

Aanraders:

• Het Klokhuis: wetenschap, techniek, maatschappij. Te zien op NPO Start.

• Willem Wever: kinderen stellen vragen, experts geven antwoord. Te zien op NPO Start .

• De Proefkeuken: hoe worden producten gemaakt? Te zien op NPO Start.

• Freeks Wilde Wereld: bioloog Freek Vonk op avontuur. Te zien op NPO Start en YouTube.

Samen doen: stel zelf vragen bij het programma. Zoek samen extra informatie op over het onderwerp.

Pre-tieners (10 - 12 jaar)

Kinderen willen verdieping, actualiteit en reflectie.

Aanraders:

• NOS Jeugdjournaal: nieuws op kindermaat. Dagelijks te zien op NPO Start.

• Brainstorm: alles over het brein en emoties. Te zien op NPO Start.

• Earth Challenge: ontdekkingstocht door de geschiedenis van onze planeet. Te zien op NPO Start.

• Studio Snugger: is het waar of kletspraat? Kritisch denken en humor. Te zien op NPO Start.

Samen doen: bespreek het nieuws tijdens het avondeten, stel kritische vragen en laat je kind zijn/haar mening geven over onderwerpen.

Tips voor interactie met je kind bij TV-kijken 

• Kijk samen: stel vragen, praat over emoties en leerpunten.

• Praten na afloop: “Wat vond je het leukste?” of “Wat heb je geleerd?” 

• Verbind met offline activiteiten: ga knutselen, tekenen of spelen rond het thema van het programma.

• Gebruik tv als startpunt: voor gesprekken over emoties, wetenschap of actualiteit.